WYKŁADY Z HISTORII SZTUKI
oprac.: mgr Krystyna Ziembińska

STR. DOMOWA

SZT. PREHISTORYCZNA

SZT. STAROŻYTNA

SZT. ŚREDNIOWIECZNA

SZT. NOWOŻYTNA

SZT. NOWOCZESNA

SZT. WSPÓŁCZESNA

LINKI

Tradycyjny podział pradziejów:

Paleolit - starsza epoka kamienna od ok. 550 tys. lat p.n.e.

Mezolit - środkowa epoka kamienna od ok. 8 tys. lat p.n.e.

Neolit - młodsza epoka kamienna od ok. 6 tys. lat p.n.e.

Epoka brązu - do 700 roku p.n.e.

Epoka żelaza - do 450 roku n.e.

Okres wędrówek ludów - do 650 roku n.e.

Pierwsze relikty świadczące o początkach twórczości plastycznej pochodzą sprzed ok. 50 tys. lat. Są to znaleziska w postaci kości i płytek kamiennych pokrytych nacięciami. Nacięcia uszeregowane w celowy, przemyślany sposób , nasuwają wniosek, że powstały w celu utrwalenia jakichś wiadomości, przeżyć, są symbolami myśli, pojęć.
Między 25 a 10 tysiącami lat p.n.e. powstają dzieła o wysokim poziomie artystycznym. Były to malowidła jaskiniowe i drobna rzeźba. Najpiękniejsze zabytki malarstwa jaskiniowego pochodzą z grot Francji (Lascaux) i Hiszpanii (Altamira). Są to wizerunki zwierząt namalowane z ogromnym wyczuciem ruchu i znajomością anatomii. Przypuszcza się, iż mają charakter magiczny (magia myśliwska). Prehistoryczni myśliwi wierzyli, że łatwiej upolują zwierze, jeśli zdobędą nad nim władzę, utrwalając jego obraz na ścianie skalnej.
Przykładem drobnej rzeźby związanej z kultem macierzyństwa jest tzw. "Wenus z Wilendorfu".
Ok. 10 tys. temu malarstwo jaskiniowe na terenie Europu zanika, ustępując miejsca sztuce użytkowej ( ceramika, początki architektury), drobnej rzeźbie. Wiąże się to z osiedlaniem się plemion i zmianie trybu życia. Kultowe znaczenie miały też pierwsze formy architektoniczne: menhiry ( głazy stojące pojedynczo), dolmeny (dwa pionowe głazy przykryte trzecim) - tworzące rodzaj bramy, kromlechy - kręgi kamienne (np. w Stonehenge)

Lektura:
Witold Hensel : Archeologia żywa, 1973, WAiF
Rudolf Drossler: Wenus epoki lodowcowej, 1983, WaiF
Jerzy Gąsowski: Sztuka pradziejowa w Polsce" 1975 WAiF